Το Χαρτούμ υποστηρίζει ότι διαθέτει αποδείξεις συμμετοχής Ουκρανών μαχητών στις συγκρούσεις του Σουδάν κι εξετάζει το ενδεχόμενο να φέρει το ζήτημα ακόμη και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ανοίγοντας νέο κεφάλαιο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό Ρωσίας και Ουκρανίας.
Για περισσότερο από τέσσερα χρόνια ο πόλεμος στην Ουκρανία αντιμετωπιζόταν ως μια σύγκρουση με επίκεντρο την ευρωπαϊκή ήπειρο. Ωστόσο, όσο η αναμέτρηση μεταξύ Ρωσίας κι Ουκρανίας εξελίσσεται, όλο και περισσότερες ενδείξεις δείχνουν ότι οι επιπτώσεις της επεκτείνονται πολύ πέρα από το ουκρανικό μέτωπο. Το τελευταίο επεισόδιο αυτής της γεωστρατηγικής επέκτασης έρχεται από το Σουδάν, όπου η κυβέρνηση της χώρας υποστηρίζει ότι έχει στα χέρια της στοιχεία τα οποία συνδέουν Ουκρανούς μαχητές με τις πολεμικές επιχειρήσεις που διεξάγονται στο πλευρό των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF). Η υπόθεση απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα μετά τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών του Σουδάν, Muhieddin Salem, ο οποίος υποστήριξε ότι ορισμένοι Ουκρανοί πολεμιστές κι εκπαιδευτές συνελήφθησαν από τις κυβερνητικές δυνάμεις, ενώ άλλοι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια στρατιωτικών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Χαρτούμ διαθέτει επίσης κατασχεμένο οπλισμό κι εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να μεταφέρει το ζήτημα σε διεθνές επίπεδο.
Από φήμες σε επίσημες καταγγελίες
Οι αναφορές περί παρουσίας Ουκρανών στο Σουδάν δεν αποτελούν νέο φαινόμενο.
Ήδη από το 2023 διεθνή μέσα ενημέρωσης κι αναλυτές είχαν αναφερθεί στην πιθανή παρουσία ουκρανικών ειδικών δυνάμεων ή στελεχών των ουκρανικών υπηρεσιών πληροφοριών στη χώρα.
Την ίδια περίοδο είχε προκαλέσει αίσθηση η συνάντηση του Volodymyr Zelensky με τον επικεφαλής του σουδανικού στρατού Abdel Fattah al-Burhan στην Ιρλανδία, σε μια κίνηση που πολλοί συνέδεσαν με την αυξανόμενη σημασία της Αφρικής στον ανταγωνισμό μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.
Μέχρι σήμερα όμως οι περισσότερες από αυτές τις συζητήσεις κινούνταν στο επίπεδο δημοσιογραφικών αναφορών, πληροφοριών από υπηρεσίες ασφαλείας κι εκτιμήσεων αναλυτών.
Αυτό που αλλάζει τώρα είναι ότι οι καταγγελίες διατυπώνονται επισήμως από το υπουργείο Εξωτερικών του Σουδάν.
Για πρώτη φορά η υπόθεση παύει να αποτελεί αντικείμενο παρασκηνιακών συζητήσεων κι εισέρχεται στο πεδίο της επίσημης διπλωματίας.
Γιατί το Σουδάν έχει τόσο μεγάλη σημασία
Για πολλούς Ευρωπαίους αναγνώστες το Σουδάν παραμένει μια μακρινή σύγκρουση.
Στην πραγματικότητα, όμως, η χώρα βρίσκεται σε μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές διασταυρώσεις της Αφρικής.
Βρίσκεται δίπλα στην Ερυθρά Θάλασσα, σε μία περιοχή από την οποία διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου.
Διαθέτει σημαντικούς φυσικούς πόρους, κοιτάσματα χρυσού και κρίσιμες οδούς μεταφοράς.
Ταυτόχρονα, αποτελεί πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ περιφερειακών και διεθνών δυνάμεων.
Η Ρωσία επιδιώκει εδώ και χρόνια να ενισχύσει την παρουσία της σε διάφορα αφρικανικά κράτη.
Οι Δυτικές χώρες παρακολουθούν με ανησυχία αυτή την εξέλιξη. Η Κίνα επεκτείνει επίσης τα οικονομικά της δίκτυα.
Έτσι, το Σουδάν μετατρέπεται σε έναν χώρο όπου τέμνονται πολλαπλά γεωπολιτικά συμφέροντα.
Η σκιά της «Wagner»
Δεν είναι τυχαίο ότι η συζήτηση για τους Ουκρανούς μαχητές συνδέεται σχεδόν πάντα με τη «PMC Wagner».
Για χρόνια οι Δυτικές κυβερνήσεις και σειρά αναλυτών θεωρούσαν ότι η ρωσική ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία (δίκτυο μισθοφόρων) αποτελούσε βασικό εργαλείο της Μόσχας για την εδραίωση γεωπολιτικής επιρροής στην Αφρική.
Αρκετές αναφορές συνέδεσαν την υποτιθέμενη ουκρανική δραστηριότητα στο Σουδάν με προσπάθειες παρακολούθησης ή παρενόχλησης δικτύων που συνδέονταν με τη Wagner Group και τα ρωσικά συμφέροντα. Ακόμη κι εάν κάποιος αμφισβητεί μέρος αυτών των ισχυρισμών, είναι δύσκολο να αγνοήσει το γεγονός ότι η Αφρική έχει μετατραπεί σε πεδίο έμμεσης αντιπαράθεσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης.
Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα.
Το ζήτημα των ξένων μαχητών
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή δεν αφορά αποκλειστικά Ουκρανούς.
Πρόσφατη έκθεση της Ανεξάρτητης Διεθνούς Αποστολής Διερεύνησης του ΟΗΕ για το Σουδάν προειδοποίησε ότι ξένα δίκτυα στρατολόγησης, μεταφοράς οπλισμού κι υποστήριξης συνεχίζουν να τροφοδοτούν τον πόλεμο.
Η ίδια έκθεση αναφέρεται σε χιλιάδες ξένους μαχητές, περιλαμβανομένων πρώην στρατιωτικών από την Κολομβία, οι οποίοι φέρεται να συμμετείχαν στις συγκρούσεις, ενώ επισημαίνει ότι εξωτερικά δίκτυα ενισχύουν τόσο τις επιχειρησιακές δυνατότητες των RSF όσο και εκείνες των αντιπάλων τους.
Με άλλα λόγια, το Σουδάν έχει εξελιχθεί σε ένα είδος «διεθνοποιημένου πολέμου», όπου τοπικές και ξένες δυνάμεις αλληλεπιδρούν με τρόπους που θυμίζουν ολοένα περισσότερο άλλες μεγάλες συγκρούσεις της εποχής μας.
Τα όπλα που προκαλούν ερωτήματα
Πρόσθετες διαστάσεις έδωσε η συζήτηση γύρω από Δυτικό οπλισμό που φέρεται να βρέθηκε στα χέρια των ανταρτικών δυνάμεων.
Η Ρωσία υποστήριξε πρόσφατα ότι ορισμένα όπλα που εντοπίστηκαν στο Σουδάν είχαν αρχικά αποσταλεί στην Ουκρανία από αμερικανικά αποθέματα, με την προέλευσή τους να αποτελεί αντικείμενο διερεύνησης.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, ωστόσο επανέφεραν στο προσκήνιο το διαχρονικό πρόβλημα της διασποράς όπλων σε εμπόλεμες περιοχές.
Για τη Μόσχα, το θέμα χρησιμοποιείται ως επιχείρημα κατά της Δυτικής στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο.
Για τις Δυτικές κυβερνήσεις, το ζήτημα αφορά κυρίως τον έλεγχο και την παρακολούθηση των οπλικών συστημάτων που αποστέλλονται σε εμπόλεμες ζώνες.
Από το Donbass στην Αφρική
Ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι δείχνει πώς ο πόλεμος στην Ουκρανία αποκτά ολοένα πιο παγκόσμια χαρακτηριστικά. Δεν περιορίζεται πλέον στα χαρακώματα του Donetsk ή στις μάχες της Zaporizhzhia.
Οι επιπτώσεις του επεκτείνονται στην Αφρική, στη Μέση Ανατολή, στις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας και στις διεθνείς διπλωματικές αντιπαραθέσεις.
Εάν το Σουδάν αποφασίσει τελικά να θέσει επισήμως το θέμα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, τότε η υπόθεση των καταγγελιών περί Ουκρανών μαχητών θα πάψει να αποτελεί απλώς μία ακόμη «πολεμική ιστορία» από την Αφρική.
Θα μετατραπεί σε ένα νέο κεφάλαιο της ευρύτερης γεωπολιτικής αναμέτρησης μεταξύ Ρωσίας κι Ουκρανίας, μιας αναμέτρησης που πλέον φαίνεται να εκτείνεται πολύ πέρα από τα σύνορα της Ευρώπης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών